खूप काही - थोडक्यातच !

बेघर

2010-03-13T01:35:00.000-08:00

दरवर्षी नव्या पुस्तकांना घातलेल्या कव्हरसारखं
या पावसातही तुझ्या आठवणींना
लपेटून घेतलं मी कवितेत.
हळूच दुडले काही दिवस
एकमेकांसोबतचे
शाकारली स्वप्नांची कौलं
नि पडलो जरासा वाचत मजेत
नव्या छपराखाली त्याची वाट बघत
चवदार शब्दांचे घुटके घेत

पण वाचता वाचता डोळा लागताच
हा कोसळून गेला धबाधबा
माझी फिरकी घेत.

जाग येऊन बेघर झालो पुन्हा
नि फुटक्या कौलांचा तो ढीग
घेतला पुन्हा कवेत.

आता
आधी कौलं घालू की वाचन संपवू
इतकाच प्रश्न आहे.

पुन्हा बेघर व्हायची भीती वाटते ना!

2010-03-09T20:43:00.001-08:00

२००८ मधे १० लोकांनी साकारलेल्या शब्दबंधने मागच्या वर्षी २९ लोकाना सामावून घेतलं! मराठी ब्लॉगर्सच्या या जागतीक ई-सभेचे आयोजन आपण याही वर्षी दिमाखात करणार आहोत. मित्रहो तारखांची नोंद करा - ५ आणि ६ जुन २०१०!
परत एकदा आपण सर्वजण या सभेत भेटायचंय. काही नवे तर काही जुने शब्दबंधी घेऊन यायचंय. जिथे आहात तिथून, थेट सर्वांच्या हृदयापर्यंत पोहोचायचंय. परत एकदा सर्व हौशी मराठी ब्लॉगर्सना त्यांचं लिखाण त्यांच्या थाटात व्यक्त करण्यासाठी हे खास व्यासपीठ सजवायचंय.

मागील वेळेसारखेच, मराठीमध्ये १०० % स्वतःचं लेखन असलेला किमान एक ब्लॉग असलेल्या कुठल्याही ब्लॉगकाराला यात सहभागी होता येईल. या सभेची व्याप्ती अधिकाधिक वाढवणे आणि अधिकाधिक मराठी ब्लॉगर्सना त्यांनी लिहिलेल्या, त्याना आवडणाऱ्या, आणि त्यांच्या लिखाणाचं वाचन करण्यासाठी ई-व्यासपीठ ऊपलब्ध करून देणे हा यावेळीही हेतू आहे. मराठीमधलं लिखाण हा एकच समान दुवा पकडून आपण सर्वजण एकत्र येणार आहोत. प्रवास वर्णनं, अनुभव, कथा, कविता, व्यक्तीचित्रं, लघुनिबंध, तंत्रज्ञान आणि अशाच कित्येक छटांनी सजलेल्या मराठी ब्लॉगविश्वाची छोटीशी झलक आपल्याला या सभेमधे साकार करायचीये. तेही अनौपचारीक पद्धतीने.
सर्वसाधारणतः या सभेचं स्वरूप असं असेल. स्काईप, किंवा तत्सम साधन वापरून, आपण वेगवेगळी सत्रं आयोजीत करू. सहभागी होणाऱ्या सर्व हौशी ब्लॉगर्सना या तंत्राची माहिती सभेच्या आधी करून देण्यात येईल. जपान-ऑस्ट्रेलियापासून ही सभा सुरू होईल. सत्रांची सूत्रं क्रमाक्रमाने पश्चिमेकडे हस्तांतरीत होऊन भारत-आफ़्रिका-युरोप-अमेरिका या क्रमाने अभिवाचनाचं सत्र सुरू राहील.

शब्दबंध-२०१० मधे सहभागी होणं सोपं आहे. सहभाग घेण्यासाठी किंवा केवळ आयोजनामधे मदत करण्यासाठीही, कृपया या फॉर्मवर नोंद करावी - https://spreadsheets.google.com/viewform?formkey=dHhIT3dWN21tYWpDVHo4UG9yMlZycWc6MA. तुमच्याबद्दलची माहिती आणि तुमच्या सहभागाचं स्वरूप आम्हाला या फॉर्मवरून कळेल. सर्व जुन्या आणि नव्या शब्दबंधीनी या फॉर्मवरून नोंद करावी ही विनंती. ईथे नाव नोंदवणाऱ्या सर्वाना आपोआप shabdabandha@googlegroups.com मधे प्रवेश दिला जाईल आणि तिथेच पुढच्या सर्व चर्चा होतील. (तुम्ही आधीपासून जरी shabdabandha@googlegroups.com चे सभासद असाल, तरीसुद्धा शब्दबंध-२०१० मध्ये सहभागासाठी, कृपया फॉर्ममधे नोंद करावी. तसदीबद्दल क्षमस्व.)

लवकरच भेटू. आपली वाट बघतोय.

शेवट

2009-12-02T23:44:00.002-08:00

हात मी तुझा हाती घ्यावा..जाता जाता
जन्म नवा तेव्हाच मिळावा..जाता जाता

सोबत घेतो तुझी नि माझी पत्रे काही
जरा तुझा सहवास घडावा..जाता जाता

एकवारही मागे तुज बघता ना यावे?
इतका का दुस्वास करावा..जाता जाता?

चुकून होते स्वप्नांमध्ये भेट आपली
मागमूस याचा न उरावा..जाता जाता

दु:ख वाढले नशिबाने, भरपेट जेवलो
मुखशुद्धीला हर्ष मिळावा..जाता जाता

मूक जीवनाशी ना माझे पटले क्षणभर
बोलघेवडा शेवट व्हावा..जाता जाता

2009-10-12T13:34:00.002-07:00

तू सांगितलंस म्हणून
मेकॅनिक्स् चं प्रकरण समजून घेताना
फोर्सेसचे कम्पोनन्ट्स् लिहू लागलो तेव्हा...
तेव्हा म्हणालीस,एफ् साइन् थिटा, एफ् कॉस् थिटाच्या
या प्रकरणात पडतोसच कशाला?
'प्रकरण' दोघांसाठी असतं,
अन् मेकॅनिक्स् फक्त मार्क मिळविण्यासाठी
प्रकरणाची जात एकच - लफडं हीच
लफडं करण्याची वेळ आली
तेव्हा हेच शब्द माझ्यावर आघात ठरले
कारण तुझ्या प्रकरणात नाव भलत्याचंच होतं
माझा आधारच काढून घेणारं!
***
गेल्या वार्षिक परीक्षेतमी बोंबललो होतो
पुन्हा वार्षिक परीक्षा आलीय...
आता पास व्हायचंच आहे
मागे खाल्लेली गटांगळी विसरण्याचा
खटाटोप तरी करावाच लागेल, कारण
पास होण्याचं एक स्वप्न त्यातलंच!
तू आपटली असशीलच! सपशेल, नेहमीसारखीच
मीही आपटलो!! एटीकेटीच्या वर्षावात, दणदणीत
होणार्‍या प्लेसमेन्ट्सची भीती छातीत साठवून घेत!
पोट भरण्यासाठी नोकरी तर
आता मलाच शोधायची आहे
प्रकरणाच्या - लफड्याच्या - तुझ्या व्याख्येत
ती कुठे नसेलच!

मूळ रचना: श्रावण मोडक यांचे व्याकरण

प्रपोजल्

2009-07-15T22:22:00.004-07:00

आणला इंद्रधनुचा गोफ तुझ्यासाठी,
पण टपोर्‍या आषाढी थेंबांचा सर
घातलाय पावसाने
आधीच तुझ्या गळ्यात
ओल्या मातीच्या ठिपक्यांचे
घातलेस मेंदीसारखे पैंजण
तुझे तूच पायात
डोळ्यांत बघून विचारेन म्हटलं,
ढग वाजवून सांगेन म्हटलं,
वार्‍याने गुदगुल्या करून ऐकवेन म्हटलं,
तर स्वत:भवतीच गिरक्या घेत
डोळे चिंब मिटून
तू पावसाच्या मिठीत
आणि माझे शब्द, सूर सगळे
चुरगळलेत त्याच्या झिम्मडसरीत
या भिजल्या-थिजल्या कवितेचं
प्रपोजल् व्हायची वाट बघत

सौभाग्य

2009-06-04T13:38:00.001-07:00

खोड्या करून इतके दुर्दैव हासलेले
पण गप्प राहण्याचे मी वचन पाळलेले

हातांस काय ठावे मेंदीत रंगलेल्या
गजऱ्यास काय ठाउक केसांत माळलेल्या
कोठेतरी कुणावर खंजीर चाललेले...

सनई नि चौघड्यांनी आहेत कान किटले
दिसतेस तू तरी मी डोळे कधीच मिटले
हृदयात आसवांचे मग सूर लागलेले...

जपलेत घाव इतके - जणु मूल्यवान रत्ने
या अक्षता म्हणू की फुटकी बिलोर स्वप्ने?
होते कधी तुला मी सर्वस्व वाहिलेले...

मेलो हजार मरणे, तरिही जगून होतो
समिधा म्हणून काही स्मरणे रचून होतो
होमात आज माझे आयुष्य पेटलेले...

चिमटीत मावणारे सौभाग्य घे तुला तू
विसरून जा मला अन् कर मोकळे मला तू
झोळीत घाल माझ्या अस्तित्त्व फाटलेले...

भूल

2009-03-06T19:51:00.002-08:00

पांघरायला विस्मरणांची झूल नको आता!
आठवायला काटे पुष्कळ! फूल नको आता

हवे करीअर, हवे प्रमोशन्, माडी अन् गाडी
हवी 'मजा' प्रणयातसुधा, पण मूल नको आता

मिटक्या मारत गिळून घेताना ओव्हनमधले,
मऊभात, भाकरी ...?... धूर अन् चूल नको आता

लपाछपीचे खेळ पुरेसे झाले, हे मृत्यो,
पुढ्यात ये जर असेल हिंमत! हूल नको आता

गंधित वारा तुझ्या गावचा - पण मी गुदमरतो
(मिणमिणत्या श्वासास तुझी चाहूल नको आता)

सुदैव माझे कुणी पळवले मलाच ना पत्ता,
उरलेलेही लुटायचे तर भूल नको आता!

मिठीत घे रे, कुशीत घे, विठ्ठला जरा आता
नाळ जिण्याशी घट्ट करे तो पूल नको आता

पालखी

2008-10-29T11:51:00.002-07:00

पूर्वप्रसिद्धी: मनोगत दिवाळी अंक २००८

'अनिवासी (पण) भारतीय' म्हणुनी दुखर्‍या किती ओळखी
डॉलरने भरले खिसे पण मने प्रेमास का पारखी?

आहे जे विसरायचे ठरवले, करतो उजळणी जरा
(विस्मरणे नव्हती कधीच कुठली सोपी, मनासारखी)

आषाढा, बघतोस काय नुसते! भिजवायचे मग कुणी?
'आधी तू, मग मी' करीत बसलो, खोळंबली ना सखी!

दुर्दैवा, इतके नकोस विसरू बाबा स्वत:ला कधी!
माझे नाव पुरेल की तुज हवी ओळख तुझी आणखी?

आयुष्या, तुज भोगले नि जगलो - ऐटीत, राजापरी
तिरडीवर निजलो तरी मिरवले - निघते जशी पालखी

काही त्रिवेणी

2008-10-15T14:59:00.001-07:00

*****************************************
ठाऊक होतं येईल पत्र तुझं फक्त आजच
त्यातल्या संवादानंतर चालू होणार माझं आत्मवृत्त

इतकी कशी ही शांतता बोलभांड?!
*****************************************
कुरूप वेडं बदकपिलू एका तळ्यातलं
गुंगलंय राजहंस व्हायची वाट बघण्यात

पण शेवटी हिणवणारच सगळे 'अल्पसंख्यक' म्हणून!
*****************************************

(अशीही एक) कोजागिरी

2008-10-14T15:26:00.001-07:00

आलेत एकाच दिवशी पूर
चांदण्यावरच्या कवितांचे
चंद्र,भरती नि शब्द - भलतेच
गेलेत वरती म्हणायचे!

कोजागिरीला हवा कशाला
बिलियन्स् चा बेल्-आउट्?
******************
मिळतील तितके चंद्र घालून
बांधल्या असत्या कित्येक भेळी
भरतीपण मग आली असती
सांगेन तश्शी - नेमक्या वेळी

भेळवाला बघा मराठी,
'भैयाची भेळ' आउट्!
*****************
दाट सायीच्या पडद्याआडून
गोड चेहरा दिसला असता
(हाती ग्यालन् 'फॅट्-फ्री'चे, अन्
विचारसुद्धा पातळ नसता)

कुण्याकाळची याद कुणाची
छळे अशी थ्रूआउट्
*****************

एक त्रिवेणी

2008-09-09T16:45:00.001-07:00

सुमेधाने साखळी हायकू साठी खो दिल्यानंतर केलेले वाचन आणि लेखन यातून सुचलेली एक त्रिवेणी -

वाचून लोकसत्तेतल्या पुराच्या बातम्या
कोरडेटाक पडतात हल्ली डोळे

सरकार थोडंच कधी कुठे वाहून जातं?!

साखळी हायकू

2008-09-08T13:57:00.007-07:00

मागच्या आठवड्यात संवेदनी काव्यमय खो खो सुरु केला. सागरनी सुमेधाच्या कवितेवर कवितारुपी प्रतिक्रिया धाडली आणि या सगळ्यातून साखळी हायकूची कल्पना तिला सुचली.
तर नियम :
१) खाली मी लिहिलेल्या हायकू प्रमाणे दोन/तीनच ओळींचा (की ओळींची?) हायकू रचायचा.
२) त्यातील मात्रा, ताल, ध्वनीरुप तसंच्या तसं आलं तर उत्तम, शक्य तितकं साम्य राखायचा प्रयत्न करायचा. मात्र मी माझा हायकू तीन ओळींचा केला आहे आणि त्याचं स्वरूप किंचितसं बदललं आहे. मूळ स्वरूपाशी इमान राखायचेच असल्यास सुमेधाचा हायकू पहावा.
३) सर्वात महत्त्वाचे, ही साखळी असल्यामुळे तुम्ही जी कडी गुंफणार आहात तिची आधीच्या कडीशी काहीतरी जोडणी असावी : त्यातील लपलेल्या किंवा स्पष्ट दिसणार्‍या अर्थानुसार, त्यातील वापरलेल्या प्रतिमेनुसार, सुचित केलेल्या कल्पनेनुसार किंवा व्यक्‍त होणार्‍या भावनेनुसार किंवा अजून काही असेल!
४) कमीत कमी एक आणि जास्तीत जास्त ३ जणांना खो द्यायचा. त्यांच्या ब्लॉगवर त्यांना प्रतिक्रिया देऊन तसं कळवायचं आणि शक्य असल्यास सुमेधाच्या ब्लॉगवर तिला कळवायचं. कळवायचा हेतू इतकाच की ती सगळ्या कड्या एकत्र करू शकेल.
५) तुमच्या नोंदीच्या सुरुवातीला हे नियम डकवा, तुम्ही ज्या कडीच्या पुढे लिहीताय ती कडी उतरवा, आणि शक्यतो तुम्ही ज्यांना खो देताय त्यांच्या ब्लॉगची link द्या.

आता माझी कडी:

जुन्या शर्टाच्या खिशात सापडली
रस्त्यावरची दोन-चार सुगंधी फुलं

माझ्या खांद्यावर डोकं ठेवून चालली होतीस कधी काळी

आणि माझा खो प्रशांत आणि सारिकाला.

जालकवींच्या कविता: एक आवाहन

2008-08-04T15:27:00.002-07:00

आरंभ: १४/०२/२००९ - ०९:००
समाप्ती: १६/०२/२००९ - २२:००
ठिकाण: सॅन होजे, कॅलिफोर्निया
माहितीचा स्रोत: मी स्वतः

सॅन फ्रान्सिस्को बे एरिया या आंतरजालाच्या उगमस्थानी होणाऱ्या पहिल्यावहिल्या विश्व मराठी साहित्य संमेलनात "काहीतरी वेगळे" स्वरूपाचा एखादा मराठमोळा कार्यक्रम आणि त्यानिमित्ताने आंतरजालीय साहित्याशी रसिकांची ओळख करून देणे या हेतूने मिलिंद भांडारकरांना सुचलेल्या एका कल्पनेला मूर्त स्वरूप देण्याच्या उद्देशाने हे आवाहन करीत आहे. याबाबतीत संमेलनाच्या संयोजकांशी प्राथमिक बोलणे झाले असून तुमच्याआमच्यासारख्या हौशागवशा जालकवी,जालसाहित्यिकांकडून मिळणाऱ्या प्रतिसादावर कार्यक्रमाचे यश अवलंबून असणार आहे.

कार्यक्रमामागील भूमिका:
आंतरजाल लोकप्रिय झाल्यानंतर प्रकाशनाच्या विविध संधी सहज उपलब्ध झाल्याने साहित्याची लोकाभिमुखता वाढली. मुद्रित साहित्याबरोबरच आणि प्रसंगी त्यापेक्षाही अनुदिन्यांवर प्रकाशित केलेले साहित्य अधिकाधिक लोकांपर्यंत सहज पोहोचू शकते. अद्याप मराठी साहित्यात हे आमूलाग्र परिवर्तन जरी दिसत नसले, तरी मराठी प्रकाशनाची वाटचालही त्याच दिशेने होत आहे, हे स्पष्ट आहे. मराठी अनुदिन्यांच्या संख्येत गेल्या दोन वर्षांत झालेली अमाप वाढ ही त्या वाटचालीचीच निदर्शक आहे. याकडे दुर्लक्ष करणे, किंवा ही वाटचाल थांबवण्याचा प्रयत्न करणे म्हणजे नवीन युगातील मराठी साहित्याच्या प्रसाराला खीळ बसण्यासारखे असेल. हा कार्यक्रम म्हणजे, मराठी साहित्याच्या भविष्याची नांदी.

कार्यक्रमाची रूपरेषा:
1. एकूण २-३ तास. काव्यवाचन आणि काव्यगायन.
2. फक्त त्यातल्या कविता कुठल्याही पुस्तकांत, मासिकांत, किंवा वर्तमानपत्रात - अर्थात मुद्रित स्वरूपात - प्रसिद्ध झालेल्या नाहीत/नसतील. ह्या कविता फक्त अनुदिन्यांवर आणि इतर मराठी संकेतस्थळांवर प्रसिद्ध झालेल्या असतील.
3. कवींची नावे / टोपणनावे देखील जालाबाहेर फारशी प्रसिद्ध नसतील. काव्यवाचन आणि काव्यगायन करणारे, आणि संगीत दिग्दर्शक देखील व्यावसायिक - "प्रोफेशनल" - नसतील.
4. विडंबने चालतील. मात्र मूळ कविता आणि विडंबन दोन्ही जालप्रकाशितच हवे. तसेच, मूळ कवितेची निवड झाली, तरच तिच्या विडंबनाचीही निवड होईल; जेणेकरून दोन्हींचे एकत्र सादरीकरण व त्यायोगे अपेक्षित परिणाम साधता येईल.

मदत हवी आहे:
हा कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी आपल्या मदतीची आवश्यकता आहे.
1. आम्ही सर्व "जालकवींना" आवाहन करतो, की आपल्या ज्या कवितांचा ह्या कार्यक्रमात अंतर्भाव व्हावा असे आपल्याला वाटते, त्या आम्हाला विरोपाने (ई-मेल)पाठवावे (ई-मेल कृपया युनिकोडमध्येच ठेवा. कवितेसोबतच, तुमचे जाहीर करण्याचे नाव -टोपणनावही चालेल-, संपर्काचा ईमेल-पत्ता, आणि स्वत:बद्दल एक-दोन ओळी)
2. जे जालकवी नाहीत, त्यांनी आपापल्या ओळखीच्या, आवडत्या जालकवींकडे हे आवाहन पाठवावे, इतर मराठी संकेतस्थळांवर, आणि स्वत:च्या अनुदिन्यांवर हे आवाहन प्रकाशित करावे, ही नम्र (पण आग्रहाची) विनंती.
3. ह्या कार्यक्रमासाठी एखादे समर्पक नावही सुचवावे.

आपापल्या कविता आम्हाला खालील पत्त्यांवर पाठवाव्यात.
1. मिलिंद भांडारकर (milind [DOT] bhandarkar [AT] gmail [DOT] com)
2. चक्रपाणि चिटणीस (chakrapani [DOT] chitnis [AT] gmail [DOT] com)
([dot] ऐवजी ". ", आणि [AT] ऐवजी "@" वापरावे. )

आपल्या सर्वांच्या भरघोस प्रतिसादाची अपेक्षा आहे.

धन्यवाद!

नेहमीच ... तुझ्यामुळे

2008-08-04T00:05:00.001-07:00

तिन्ही त्रिकाळ
संध्याकाळ
नेहमीच ... तुझ्यामुळे
मेंदूतले घोळ
पांजरपोळ
नेहमीच ... तुझ्यामुळे

ओठांत धूर
डोळ्यांत पूर
नेहमीच ... तुझ्यामुळे
ओले घसे
(होते हसे!)
नेहमीच ... तुझ्यामुळे

शब्दांचा जाच
शब्दांना जाच
नेहमीच ... तुझ्यामुळे
ओळींना धार
ओळींचे वार
नेहमीच ... तुझ्यामुळे

जगायचा वीट
जगतोय धीट
नेहमीच ... तुझ्यामुळे
मरणाशी भेट
कविताच थेट
नेहमीच ... तुझ्यामुळे

मोरपिशी साडी

2008-07-19T07:33:00.002-07:00

मेक-अप् च्या अडगळलेल्या डब्यात....
लिप् स्टिक् चा बोटभर तुकडा शोधून,
ओठांशी मस्ती करणार्‍या आरशामधल्या
पाचफुटी फुला....
उगीच का अत्तर लावतोस?

तुझ्या या मोरपिशी साडीनंच
"अत्तर शिंपडलंय या देखाव्यात''
निर्‍या घट्ट धरून ठेवणारी तुझी बोटं...
आणि तांबूसकाळ्या बटांमागचं..
कानावरचं हसरं पिवळं फुल,
म्हणजे सुगंधाचा कळस!

आहा... !
डोळे कधीच बंद झाले तुला हुंगून.

बर आहे..., तू घरात आहेस!,
असाच राहशील कायम...
असंच राहील तुझं चैतन्यमयी हास्य,
तुझं सोवळे पण..
तुझी मोरपिशी साडी!
न विस्कटता , न चुरगळता!

बैल

2008-07-17T23:43:00.004-07:00

आपण सगळेच बैल असतो
बायको लटके रागवत असते आणि आपण घाबरत असतो
फक्त दोनवेळा जेवण आणि फोमच्या डबलबेडवर खूश असतो
बायकोच्या एखाद्या इशार्‍या सरशी ऊर फुटेतोवर धावत असतो.
आपण सगळेच बैल असतो
बायकोने यावे आपल्या गळ्यावरची दाढी खाजवावी
अंघोळीला आपली पाठ चोळावी
कधी तरी पुरणपोळी चारावी म्हणुन वाटपहात असतो
आपण सगळेच बैल असतो
आपल्याला आपण फसवले गेलो आहोत याची काही लाज नसते
ती जाणीवच थिजलेली असते
उन्नत ध्येय वगैरे जाणीव कधीच निजलेली असते
बायको माहेरी गेली तरी आपण तसेच असतो
फार तर नव्या बायकोच्या शोधात असतो
आणि नव्या बायकोकडे गेलो की जुनी कशी चांगली होती (?!?!?!) याची गाणी गात बसतो
आपण सगळेच बैल असतो
-------------------------------------------------------------------------------------
प्रेरणा: विजुभाऊंचा बैल

छचोर

2008-07-11T16:27:00.000-07:00

पाऊस इतका छचोर आहे साला!
ओल्याचिंब केसांमधून रुळतो तुझ्या मानेवर
टपटपतो लाजलाजून,जमून भिवयांच्या पागोळ्यांवर
पडतो आम्ही दोघेही -पडली मल्हाराची थाप ढगांवर की
फरक फक्त इतकाच -
तो कोसळतो,मी ढासळतो
दुसर्‍या कुणी तुला भिजवलं असं
की माझं पाणी पाणी होतं
आणि लाजून लाजून तुझंही
मग काय! - पावसाला आणखी पाणी मिळतं,भिजवायला!
पाऊस इतका छचोर आहे साला!

खर्डेघाशी

2008-02-19T22:35:00.002-08:00

दिवसांवर दिवसांच्या राशी
जीवन म्हणजे खर्डेघाशी

फोडासम जपलेले शैशव
खपली धरते तळहाताशी

तुझ्या बटांशी खेळुन जावे,
वार्‍याची इतकी बदमाशी?

बांधू जेथे घरटे आपण
तिथेच मथुरा,तिथेच काशी

भुकेल्यांस भाकरी नसे, अन
खाणारे खाऊन उपाशी

तुझ्याविना जगण्याची शिक्षा
हीच का मरेस्तोवर फाशी?

जरी वादळे येतीजाती
लाटांना भिडतात खलाशी

पौर्णिमा

2007-10-25T01:56:00.000-07:00

चिंब हिरवळ, रात्र मखमल, गार गोरी पौर्णिमा
रातव्याचे थेंब न्हालेली टपोरी पौर्णिमा

चांदण्यांचे बाण सुटती मान ही वेळावता
केवढे घायाळ करते ही समोरी पौर्णिमा!

रातराणी श्वास हे वळले तिच्या ओठांकडे
नेमकी तेव्हाच लाज़ुन पाठमोरी पौर्णिमा?

रातरांगोळी तुझी मी वाट बघते राजसा
चांद होऊनी पुन्हा भरशील कोरी पौर्णिमा?

बघ मला, कोजागिरीचा चंद्रही पडु दे फिका
(ऐकले हल्ली जरा करते मुजोरी पौर्णिमा)

गंध - एक विडंबन

2007-08-26T23:08:00.000-07:00

पोळ्यांची ही कणिक जराशी घट्टच झाली
घालुन पाणी मृदुल करांनी मग धोपटली
शिणल्या देही उभ्याउभ्या मी पेंगत होते
"कंबर दुखली, हात मोडले",सांगत होते
वाट तव्याची पहात* इतके ताटकळावे?
सासूचे मग निमूट सारे शापच घ्यावे!

तोच कुठुनशी नाचत अल्लड नणंद आली
"दादा आला", मला म्हणाली, हसून गेली
(गंध-मोगरा लावित गेला पंख मनाला
चंद्र अचानक स्वप्नप्रदेशी दिसू लागला)

गंध कोणता करून गेला डंख मनाला?
काळ अचानक उघड्या डोळी दिसू लागला!
मार्ग मोकळा तोच जाहला, तुटली तंद्री
भांड्यामधला बिंदू इवला झाला मार्गी

मरगळ सगळी विसरुन देवा स्मरू लागले
मनी लाटणे सासूकडचे दिसू लागले
क्षणात एका जणू दुधाची गंगा आली
ओट्यावरती सुरेख नक्षी हसरी झाली

गंधाने 'त्या' तशी अवेळी जादू केली,
अशीच सगळी रात्रसुधा मग निघून गेली!

* तवा गरम व्हायची वाट पहात

मूळ रचना: गंध

ऋतू येत होते ऋतू ज़ात होते

2007-02-27T06:59:00.000-08:00

ऋतू येत होते ऋतू ज़ात होते
बदलणे तुझ्याही स्वभावात होते

खुलाशातही प्रश्न मांडून गेले
अबोले तसे फार वाह्यात होते

मिरवले तुझे घाव मी राजबिंडे
(विव्हळणेसुद्धा बघ दिमाखात होते)

तिच्या सावलीला मिठी मारलेल्या
मला पाहिले मी कवडशात होते

ज़रा ज़ुंपले आज़ माझे मनाशी
(नको शांतता 'आतल्याआत' होते)

पुन्हा दैव आलेच वाटेस माझ्या
पुन्हा त्यापुढे टेकले हात होते

ज़मिनीचे सौजन्य़: वैभव ज़ोशी आणि मायबोली डॉट कॉमवरील गझल कार्यशाळा

(कारण) - एक विडंबन

2007-02-26T13:59:00.000-08:00

पटकन संपणारी इंडियाची मॅच
नकोशी वाटायला लागते,
जेंव्हा
अवसानघातकीपणाचीच सवय करुन दिलेली असते
मग जिंकत आलो असलो तरी,
विकेट ज़ावीशी वाटते,
आणि
सचिनची विकेटसुद्धा देउन जाते एक अघोरी आनंद...
चला, बरं झालं साले हरले
आता निदान वर्ल्डकप पर्यंत काळजी नाही काहीच,
शिव्या घालायला आहे काहीतरी कारण आता.

प्रेरणा: कारण

कचोरी कचोरी

2007-02-21T19:18:00.000-08:00

ही कचोरी माझ्याकडून सप्रेम "प्लेट"-

बशी घे, मिळे ही कचोरी कचोरी,
सदा रांग लागे दुकानी दुपारी.

कधी बादशाही, मसाला, बिहारी,
कधी गोड येथे चटपटी कचोरी.

असो मेजवानी, उपासास चाले,
दही-चाट जोडीस, खस्ता कचोरी.

भरावे, तळावे, सदा घाम गाळे,
गिऱ्हाईक आ वासुनी नित्य दारी.

कधी डालड्याचा डबा साफ नाही,
खऱ्या ग्राहकाला तरी माज नाही.

पगारास येथे कधी वाढ नाही,
चिडूनी वदाया परी तोंड नाही.

स्वतःचेच डोके अम्हाला नसे ते,
करू ढेरपोट्याच सांगेल ते ते.

जगाच्या मुखी ही कचोरीच मेवा,
जराशी उद्याला तळायास ठेवा.
================================

टिपाः १) हलवायाच्या दुकानातल्या कचोरी करणाऱ्या बल्लवाचे मनोगत
२) ढेरपोट्या= हलवाई स्वतः किंवा मुख्य आचारी
================================

मूळ रचनाः कचेरी.. कचेरी..

दुभंगलेला गोळा

2007-02-21T19:11:00.000-08:00

अद्याप हाड नाही राणी तुझ्या जिभेला
थाटात राजसाचा उद्धार चाललेला

ज़ात्याच पक्षपाती साहेब लाभलेला
सेक्रेटरीचसाठी घेऊन कार गेला

साडेनवास होती गाठायची कचेरी
न्हाणीघरात कपडे पिळण्यात वेळ गेला

विद्वान कारट्याचे पाढे म्हणून झाले
हातात देत झाडू विचकून दात गेला

"भरभर ज़रा करा की!", डोळे 'हिचे' म्हणाले
एकेक श्वास माझा कणकेत दंगलेला

हातात लाटणे ती घेऊन आत येता
हनुमान, राम यांचा जप येथ चाललेला

आणीक तिंबण्याची फ़ुरसत इथे कुणाला!
सांधायचा कसा हा गोळा दुभंगलेला?
----------------------------------------------------------
आधारीतः दुभंगलेला वाडा

मौज

2007-02-21T19:08:00.000-08:00

झोके जुन्या दिसांचे झुलण्यात मौज आहे,
लाखो कळा उशाला, निजण्यात मौज आहे.

डोळ्यांत साठलेला, पडणार मात्र नाही,
पाऊस तोच ओला भिजण्यात मौज आहे.

सांजावले किनारे निमिषात सूर्य प्याले,
काळीज पेटलेले, वणव्यात मौज आहे.

वाटेत सांडलेल्या सगळ्या कळ्या मला दे,
होऊन वास त्यांचा फुलण्यात मौज आहे.

आकाश शांत काळे, ठिपक्यांत रात्र डोले,
तारा तुझा बनोनी तुटण्यात मौज आहे.

ओठांत आटलेल्या कवितेत तूच होती,
आणून आव मोठा हसण्यात मौज आहे.

ही रातही अडखळते

2007-02-21T19:02:00.000-08:00

अवसान सगळे उसने
स्पर्शात एका गळते,
ओठांत सावर सजणा,
ही रातही अडखळते.

श्वासांत बागा फुलती,
मी अंगभर दरवळते,
जागून घे रे सगळी,
ही रातही अडखळते.

नजरेत थोडे कळते,
मौनात उरलेसुरले,
बघ चंद्र मग पाघळतो,
ही रातही अडखळते.

मोहरत काया अवघी
या चांदण्या विरघळती,
दवथेंब पानांवरती,
ही रातही अडखळते.

गुंतून पडले सगळे
वळणांत धागे बघ या,
डोळ्यांत अन ती मिटता,
ही रातही अडखळते.

शोध-१

2007-02-21T01:27:00.000-08:00

अनिरुद्ध अभ्यंकरांच्या शोध या कवितेवर आधारीत आणि मिलिंद फणसेंच्या पृथक या गझलेतील एका कल्पनेवरून प्रभावित होऊन खरडलेलं काहीतरी -

या काळ्या मण्यांचं
ओझं घेऊन
मला आता ज़गणं
अशक्य झालंय
आता
यांचा दागिना तरी व्हावा
किंवा पूर्ण फ़ास तरी लागू देत

त्या दुधारी मोक्षाचा शोध
मी अजून सोडला नाहीये.

शोध-२

2007-02-21T01:25:00.000-08:00

केशवसुमारांच्या शोधानंतर मी लावलेला आणखी एक शोध -

फ़ायली आणि बटाट्यांचं
ओझं घेऊन
मला आता पळणं
अशक्य झालंय
आता
हा प्लॅटफ़ॉर्म मोकळातरी व्हावा
किंवा विरार फ़ास्ट तरी लागू देत
विंडो सीटचा शोध
मी अजून सोडला नाहीये.

मागणे

2006-07-17T17:44:00.000-07:00

मुंबईतील अतिरेकी हल्ल्यावरील माझी ही प्रतिक्रियाः

निपचित पडलेली लेकरे माउलीची
विव्हळत भोवळली आर्तताही स्वतःशी
विनयभंग आता आणखी सोसवेना
सहनशील आम्ही! दुःख हे बोलवेना

दिवस 'सोनिया'चे, 'मोहना'चे 'विलासी'
कण्हत-कुढत सोसे आज़ मुंबापुरी ही
दहशतीस बोला, आवरावे कुणाच्या?
'कहर','तोयबा'च्या; 'लालु' की 'कायदा'च्या?

पदर फेडलेली बापडी माय माझी
शरम पण तुला ना गंज़ल्या मनगटांची
भरुन बांगड्या घे वांझ या संयमाच्या
उडव कबुतरांना पांढऱ्या-शांततेच्या!

सहनशीलता अन् षंढता भिन्न आहे
समज़ले तुला? की आणखी वेळ आहे?
धुमसत्या चितांचे कर्ज़ डोक्यावरी घे
परतफेड म्हणुनी पेटती अंतरे दे

फुकट दवडण्याला वेळ उरलाच नाही
उगव सूड आता, मागणे अन्य नाही
ज़खम खोल आहे; फ़ायदा हा, न तोटा
मलम कर तिचे अन् होउदे वार मोठा

(सत्र)(असेही!) (विडंबन)

2006-07-14T23:37:00.000-07:00

श्री. वैभव जोशी यांच्या 'सत्र' या अतिशय सुंदर गझलेचे माझ्या अल्पमतीने केलेले हे विडंबन आहे. मूळ कविता पुढीलप्रमाणेः

आठवांचे सत्र होते
चांदणे सर्वत्र होते

मोगऱ्याचा गंध होता
मात्र कोरे पत्र होते

विलगली दोन्ही शरीरे
श्वास का एकत्र होते ?

शेवटी परकेच आले
सोयरे इतरत्र होते

सख्य ना झाले कुणाशी
ह्रदयही सावत्र होते

जीवनाची कोठडी अन्
मृत्युचे वर छत्र होते..

आणि, त्यावरील हे मी केलेले विडंबनः

ढोसण्याचे सत्र होते
मद्यपी सर्वत्र होते

सुरमईचा गंध आला
तंदुरी इतरत्र होते

पापडांच्या कुरकुरीला
वेफ़रांचे छत्र होते

बाटल्या बरसून गेल्या
'वारुणी' नक्षत्र होते

शेवटी संत्रेच माझे
द्राक्ष ते सावत्र होते

"मी बुवा पाणीच प्यालो!"
(बरळणे एकत्र होते)

दिवे,चंद्र,तारे अता मालवू दे (गझल)

2006-06-27T16:42:00.000-07:00

दिवे,चंद्र,तारे अता मालवू दे
नव्या जीवनाची निशा ज़ागवू दे

कशी रंगते संगती मी तुझ्या ते
पुन्हा, वेगळे रंगुनी, दाखवू दे

ज़री संपले शब्द माझे तुझे अन्
खुणा बोलती, बोलणे वाढवू दे

गळाभेट घेते तुझ्या लोचनांची
मिठीनेच त्यांच्या मला लाज़वू दे

उरावे किती अन् कसे हे बहाणे?!
विसरण्या स्वतःला तयां आठवू दे

ज़से हुळहुळावे उरी पाकळ्यांनी
तुझे श्वास गाली तसे खेळवू दे

तुझे ओठ की गोडवा अमृताचा?
मुखी तू मला, मी तुला साठवू दे

सख्या,थांब थोडा. चुके एक ठोका,
तरी धीट मी, हे तुला भासवू दे

एफ. डी.

2006-06-25T03:41:00.000-07:00

कधीतरी काय! बऱ्याचदा असं वाटतं,
ठेवावं बँकेत सगळं, मनात सारं जे साठतं.
काढावी एखादी एफ. डी., करावी स्वतःनेच छोटीशी कविता,
इंटरेस्ट रेट काहीही असो, पण आपला घडा सदैव रिता.
गुंतवलं काय मी, ते शेवटपर्यंत कळतच नाही.
हवाबंद टप्परवेअरमधले टवटवीत शब्द?
की आणखीनही बरंच काही?
घेऊ द्यावेत त्यांनाही मोकळे श्वास ,
पंखांत त्यांच्या म्हणून मीच हवा भरते.
पण आकाशात त्यांना सोडून द्यावं म्हटलं,
की आमची मिडलक्लास गुंतवणूक साली नेमकी मध्ये येते.
करायचं बंद त्यांना, साचेबद्ध ढंगात,
रुपडं त्यांचं जपायचं, कवितेच्या रंगात
पुन्हा नवीन एफ. डी., पुन्हा इंटरेस्ट मोजणे
चुचकारलेल्या शब्दांसाठी पुन्हा पिंजरे शोधणे

नटसम्राट

2006-05-31T22:08:00.000-07:00

सोडणार आहे आता
माझे बोलणे मुक्याने,
एकटक भरणारे
कोरे डोळ्यांचे रकाने

काही काळ तरी तेथे
रंगमंच उभा होता,
टाळ्या घेतल्या मी किती
कसलेला अभिनेता

नांदी झालेली टेचात,
प्रवेशलो मी जोशात,
तीन तास संवादांचे
खेळ डोळ्यांत, रोमात

ज़रा उशीरा कळली
स्वस्त झालेली आसवे,
काढता का रडण्याची
तुम्ही माझ्या हो तिकीटे?

ओळखीचे झाले आहे
माझे नाटक तुम्हांला,
टाळ्या देता पहा किती
नुसत्या जाहिरातीला!

दुःख होते मलासुद्धा
वेळ,पैसा वाया ज़ातो,
बदल्यात तुम्हांला मी
तोचतोच माल देतो

अहो मलासुद्धा येते
खोड्या काढणे, लपणे,
उंडारणे, गाणी गाणे,
हसणे नि हसवणे

हसण्याचासुद्धा आता
करतो सराव थोडा,
तालमीला दौडवतो
नव्या नांदीचा हा घोडा

घंटा तिसरी झाली की
नवे नाटक बघूया,
नटसम्राटाचे रूप
थोडे वेगळे पाहूया

म्हणून म्हटले मघा
पुरे बोलणे मुक्याने,
एकटक भरणारे
कोरे डोळ्यांचे रकाने

बघताना नाट्य नवे
मात्र विसरू हे नका
अंतराला माझ्या पुन्हा
तिकीटाने मोज़ू नका

उलटसुलट केले काळज़ाला ज़रासे

2006-05-11T03:58:00.000-07:00

उलटसुलट केले काळज़ाला ज़रासे

परत डिवचले मी वादळाला ज़रासे

हसत अवस माझी काढते रोज़ खोडी

सतत लपवते ती चांदण्याला ज़रासे

चलबिचल कशाला होतसे पापण्यांची?

भिडव सरळ डोळे पावसाला ज़रासे

"सहज़ बघ विसरलो, लीलया, मी तुलाही!"

(अज़ुन फ़सवतो मी या मनाला ज़रासे)

विसर पडत जातो पांगणाऱ्या उन्हाचा

फ़िरुन मळभ येते आसऱ्याला ज़रासे

--- चक्रपाणि गुरु, ११/०५/२००६

पाठी फिराया झुरतात कोणी

2006-05-07T02:09:00.000-07:00

आयुष्य सोने, लुटतात कोणी,

का या सणाला मुकतात कोणी?

अभ्यासताना इथली प्रमेये,

सोपी गणीते चुकतात कोणी.

का चालताना वळणांवरी या,

खोलात जाता बुडतात कोणी?

मागे पहाता मन सांडलेले,

पाठी फिराया झुरतात कोणी.

मीही न याला अपवाद व्हावे,

बागेत याही फुलतात कोणी.

मी छंदवेडा दुखऱ्या मनाचा,

ओठांत गाणी उरतात कोणी.

टाळून होतो बघ आसवांना,

मातीत मोती पुरतात कोणी!?

--- चक्रपाणि गुरु, २७/१०/२००५

तिचा पाऊस

2006-05-07T01:21:00.000-07:00

(मालिनी)
(गणः- न-न-म-य-य)

---------------------------------

जलद गरजताना आसुही गात होते,
किरण मिसळताना हासुही साथ होते.
बिजलि थिरकताना श्वास झोकात डोले,
वळुनि बिलगताना ओठ ओठांत ओले.

नितळ जल गुलाबी लाल तू लाजलेली,
हसत जवळ येता लांब तू जाहलेली.
प्रणय उमलताना सांजही आटलेली,
विरहस्मृति सखीची आजही दाटलेली.

फिरुन बरसता पाऊस काही खुणावी,
नयन निथळता प्याल्यात तीही बुडावी.
सहज तडपताना वेदना ना उरावी,
तुज न विसरताही पापणी का सुकावी?

--- चक्रपाणि सोम, २२/०८/२००५

बालपण सदैव नटवायचं असतं

2006-05-07T00:05:00.000-07:00

बावीस वर्षं आतापर्यंतची, सरली कशी कळलंच नाही,
नववी-दहावीत खुरटलेली दाढी, भरभर वाढलेली वळलंच नाही.
दाढीनं नेहमी वाढायचंच असतं,
एकविसानं बावीस व्हायचंच असतं,
आपण मात्र हाती धरून पेनाचा रेझर,
"क्लीन शेव्ह्ड" बालपण सदैव नटवायचं असतं.

इसापनीती हातची जाऊन फ़िजिक्स आलेलं कळलं नाही,
केमिस्ट्रीनं केलेली हकालपट्टी अकबर-बिरबलालासुद्धा वळलीच नाही.
मॅथेमॅटिक्ससुद्धा असंच अभ्यासायचं असतं,
इंजिनिअरींगच्या ऍडमिशन्ससाठी ताटकळायचं असतं,
मेकॅनिक्सचा पेपर देऊन झाल्यावरसुद्धा,
पंचतंत्र पूर्वीसारखंच वाचायचं असतं.

शाळेतल्या रिकाम्या खिशांची जागा,
पॉकेटमनीनं घेतलेली कळलीच नाही,
बर्थ-डे पार्टीज, रोझ डे, फ़्रेंडशिप डे ची माया,
कबड्डी, खो-खो तेथे रुळलीच नाहीत.
कॉलेजच्या कँटीनचं पेप्सी नि कोक,
मित्रमैत्रिणींसोबतच घशाखाली ढकलायचं असतं,
आपण मात्र नंतर देताना ढेकर,
चिंचा-बोरंवाल्या त्या भैयाला आठवायचं असतं.

"बालिशपणा आता पुरे झाला एव्हढा", म्हणणारे बाबा,
षष्ट्यब्दीपूर्तीशी आलेले कळलंच नाही,
"जाऊद्या जरा, खेळूद्या त्याला,"ची आउची माया,
पडद्याआड कधी सरली समजलंच नाही.
आपणसुद्धा कोणीतरी इंजिनिअर, डॉक्टर काहीतरी व्हायचं असतं,
नोकरीधंदा करून काहीतरी कमवायचं असतं,
चिल्ल्यापिल्ल्यांशी खेळून, त्यांचं डबा-दप्तर भरून,
आपण आपलं बालपण पुन्हा नटवायचं असतं.

--- चक्रपाणि सोम, ११/०७/२००५

त्रास

2006-05-04T16:19:00.000-07:00

'त्रास' ही माझी सगळ्यात लाडकी गझल. इतकी लाडकी, की माझं तिच्यावर स्वतःपेक्षाही जास्त प्रेम असेल. माझ्या इतर गझलांमधून जी अभिव्यक्ती झालेली नाही ती या गझलेतून झाली आहे, असे मला(च) वाटते. या गझलेसारखी दुसरी गझल किंवा कविता यापुढे माझ्याच्याने कधीच लिहिली जाणार नाही की काय असा एक (नकोसा वाटणारा) न्यूनगंड या गझलेने माझ्यात निर्माण केलाय.

ही ज़ुल्काफ़िया, गैर-मुरद्दफ़ गझल असून अशी गझल लिहिण्याचा हा माझा पहिलावहिलाच प्रयत्न होता, जो बव्हंशी यशस्वी ठरला आणि चिरंतन आत्मतृप्ती मिळवून देऊन गेला.
चपखल शब्दयोजना आणि मिसऱ्यांतून ओसंडून वाहणारे भाव हे या गझलेचे ठळक वैशिष्ट्य म्हणता येईल. तुम्हीही हिचे आशिक झालात तर त्यासारखी कौतुकाची पावती दुसरी कुठली नसेल माझ्यासाठी!

------------------------------------------------------------------

गर्दीत आठवांच्या झाले उदास जीणे,

विसरू कसा तुला मी? थांबेल श्वास घेणे.

मेघांतल्या सरींचा ग्रीष्मात भास होणे,

डोळ्यांतल्या ढगांनी मग पावसास गाणे.

सोसायचे किती मी हे लाड सागराचे?

(घेऊन चिंब लाटा भेटावयास येणे)

झाला सराव आता दुःखात रंगण्याचा,

बेरंग या सुखांची चित्रे भकास होणे.

शिकलोय मीच माझी भाषा मुक्या फुलांची,

उमलून एकदाचे कोमेजण्यास जाणे.

तू एकदा नव्याने, ये ना मिठीत माझ्या,

मी लांबवीन माझे मजलाच त्रास देणे.

--- चक्रपाणि बुध, १८/०१/२००६

तफावत

2006-05-04T16:11:00.000-07:00

प्रस्तुत रचना माझ्या अमेरिकेतील विद्यार्थीदशेतील पहिल्या दीड-एक महिन्यांच्या अनुभवांचे चित्रण असून यातील काही शब्द अगर शब्दसमूहांचा कोणत्याही व्यक्ती किंवा व्यक्तिसमुदाय, व्यावसायिक समुदाय, जाती,लिंग, धर्म इ. शी दूरान्वयानेही आलेला संबंध हा रचनेचे अविभाज्य अंग आणि माझा (क्षमाप्रार्थी) नाईलाज समजावा.
---------------------------------------------------------
गोरी कातडी मुलखाची उत्साही नि सौजन्यशील(?)...
रस्त्याने जाता येता हसतखेळत जातात,
"हे व्हॉट्स अप" म्हणून कधी टाळी देतात,
छोटीशी शिंक आली तरी "एक्स्क्युज मी" म्हणतात,
बसमधून उतरताना ड्रायव्हरलाही "गुड डे सर" म्हणतात.
देसी रक्तात अचंबा उसळू लागतो... त्याचा "बेस्ट"चा कंडक्टर तिकिट फाडत असतो... "गुड डे" शिवाय...

गोरी कातडी शुक्रवारी रात्री संगीतात डोले,
जोडीला असतातच भरलेले व्होडकाचे पेले,
शनिवारी रात्री बिछान्यात नवी संगत बोले,
रविवारी संध्याकाळी एकदाचे उघडतात यांचे डोळे.
देसी रक्तात पुन्हा अचंबा उसळू लागतो... त्याचा अर्धा शनिवार कचेरीत नि अख्खा रविवार बायकामुलांत जातो... सोलकढी नि तळलेल्या माशाच्या तुकड्याबरोबर...

गोऱ्या कातड्या जगापुढे नव्या खिडक्या उघडतात,
कला, वाणिज्य, विज्ञानात नवे झेंडे रोवतात,
देसी रक्ताच्या सिंचनानेच यांचे डॉलर्स पिकतात,
अहो, साडेचार उणे दीडसुद्धा कॅल्क्युलेटरवर करतात.
देसी रक्तात पुन्हा अचंबा उसळू लागतो... पावकी-निमकी नि मास्तरांच्या छड्या यातच त्याचा जन्म घडलेला असतो... कॅल्क्युलेटरशिवाय...

गोऱ्या कातड्या विद्यापीठातच शोषणनिवारण केंद्र उघडतात,
गोड हसून जखमेवर फुंकर घातल्याचे नवे नाटक करतात,
रात्री मागून भरधाव येऊन, "वि'ल फक युवर ऍस" म्हणत,
छद्मी हसत, सडके अंडे फेकून, भडवे, भरधाव निघून जातात.
देसी रक्तात पुन्हा अचंबा उसळू लागतो... त्याच्या गांधीजींनी दुसरा गालही पुढे केलेला असतो... मधलं बोट न दाखवता...

गोऱ्या कातडीत पिझ्झा बर्गर पोटभरून भरलेला,
देसी रक्तात पोळी भाजीचा स्वाद खोलवर भिनलेला,
गोऱ्या कातडीत नाही आई, नाही बाप-बहीण उरलेली,
एकेक यांची पॉर्न मुव्ही त्यांच्यासंगेच रंगलेली.

गोऱ्या कातडीत नाही प्रेम, बुद्धीवाद यांचा फार्स आहे,
देसी रक्ताचा एकेक थेंब देसी मातीचा वास आहे.
गोऱ्या कातड्या भंगारातले एफ-१६ विकून,
आईची माझ्या साडी फेडू पाहतात,
त्यांनातरी बिचाऱ्यांना हे कुठे माहीत,
आमच्याकडे भंग्यांनाही नियमित दिवाळी देतात.

--- (बिभत्स पण आवश्यक शब्दांसह पुनश्च क्षमाप्रार्थी) चक्रपाणि
शनि, १०/०९/२००५

ही वेळ आहे

2006-05-04T16:00:00.000-07:00

माझेच मी एकट्याने बोलायची ही वेळ आहे.

वाहू न देता मनीचे साचायची ही वेळ आहे.

कंटाळल्या ना कधीही, या कल्पना बहरून गेल्या,

शब्दांवरी मात्र पाणी सोडायची ही वेळ आहे.

भरलेस तू चांदण्यांनी आयुष्य माझे आवसेचे,

मी चोचले पौर्णिमेचे पुरवायची ही वेळ आहे.

लाडावलेल्या फुलांनो आता तुम्ही बोचू नका रे!

लपलेत काटे कुठे ते शोधायची ही वेळ आहे.

दिसलो कधी भेटलो किंवा, ओळखी चोराल सारे,

बदनाम झालो किती ते मोज़ायची ही वेळ आहे.

होतास केला निवाडा आधीच तू माझा नशीबा,

फ़िर्याद आता ज़ुनी का मांडायची ही वेळ आहे?

आभार मानू किती मी?! उपकार यांचे खूप झाले.

माझीच का माणसे जी तोडायची ही वेळ आहे?

नावासही नाव माझे याच्यापुढे उरणार नाही.

'विसरा मला' हे तुम्हांला सांगायची ही वेळ आहे.

--- चक्रपाणि बुध, २२/०२/२००६

आता

2006-05-04T15:54:00.000-07:00

शब्द न चोरतो आता,

स्पष्टच बोलतो आता.

ओठी बांधलेल्या मी

गाठी सोडतो आता.

श्वासांत कडमडणारी

गुपिते फोडतो आता.

खपली धरु नये म्हणुनी,

जखमा कोरतो आता.

खाल्ल्या वेदनांचे का

वासे मोजतो आता?

ठरतो चोर संन्यासी,

शिक्षा भोगतो आता.

"भासांत तुझिया राधे,

मी मज लोटतो आता."

रडलो खूप, मी थकलो,

थोडे झोपतो आता.

शिणला चक्रपाणी हा

छाया शोधतो आता.

--- चक्रपाणि मंगळ, २२/११/२००५

लाचारी

2006-05-04T15:49:00.000-07:00

माझ्या-तुझ्या खुणांचा संसार थाटतो मी.

जोडीत सर्व ठिगळे हळुवार फाटतो मी.

तेव्हा बरी सुचावी पार्थास अवदसा ती!!

("माझ्याच द्रौपदीला पाचांत वाटतो मी.")

एकेक दुःख माझ्या हृदयात साठलेले,

पाऊस मी! पडू का? डोळ्यांत आटतो मी.

सरला कधीच अपुला मल्हार गायलेला,

का मग उगाच काळ्या मेघांत दाटतो मी?

गझलेत ना उडावी ही पाखरे मनीची,

शब्दांस पंख फुटता झटक्यात छाटतो मी.

आता तरी सुखांनो, माझ्या मिठीत या ना!

लाचार आज, तुमच्या तळव्यांस चाटतो मी.

--- चक्रपाणि गुरु, ०५/०१/२००६

अजून एकदाच सांगूदे

2006-05-04T11:33:00.000-07:00

'अजून एकदाच सांगूदे' या माझ्या कवितेचा अर्थ आणि भावना अगदीच सोप्या आणि गोड आहेत असे मला वाटते. मला तिच्याबद्दल जे वाटत होतं, ते सगळं तिला सांगायचं आहे इतकंच! या कवितेशी मिळत्याजुळत्या भावना असलेली 'लफ़्ज़ों में कह ना सके, बिन कह भी रह ना सके' किंवा 'छुपाना भी नही आता, जताना भी नही आता' यांसारखी गाणीही छान आहेत. ऐकली आहेत? जरूर ऐका :)

------------------------------------------------------------------------------------------------

लायब्ररीबाहेरचा पिंपळ असाच,
प्रत्येक संध्याकाळी सळसळून हसतो,
पुस्तकांत तुझ्या आठवणींची जपून पिंपळपानं,
जाळीत त्यांच्या स्वतःला मी गुंतवून टाकतो.

भेलकांडलेल्या पुस्तकांच्या गर्दीत,
विचारांची पानं फडफडत असतात,
काना,मात्रा,वेलांट्यांचं राहत नाही बंधन,
भास तुझेच शब्दाशब्दांत गप्पा मारत बसतात.

झिपऱ्या सावरणाऱ्या माडाच्या कुशीत,
तुझ्यामाझ्या हस्तरेषा नकळत मिसळून जातात,
ओल्या वाळूच्या मिठीतून अलगद स्वतःला सोडवत,
लाटाच आपल्या श्वासांची साक्ष बनून राहतात.

प्रत्येक ओळ लिहून संपल्यावर वाटतं,
शब्दसफर मुकी माझी इथेच आता थांबूदे,
मनाजोगती मांडामांड झाली एकदा अवसानाची,
की सगळं सगळं पुन्हा...अजून एकदाच सांगूदे.

किनऱ्यावरच्या त्या स्वप्नांची का परत उजळणी करायची,
छे! आता वास्तवाचा नवा ऋतूही अनुभवायला हवा,
आयुष्याच्या या वळणावर टाकताना पुढली पावलं,
हात तुझा असाच सतत हाती हवा.

नवे ऋतू, नवी स्वप्नं,
नव्याच दुनियेत आता बागडायचंय,
नवे चटके, नवे काटे,
अश्रूंनाही आता एकत्रच लपवायचंय.

सावली तुझीच पुढ्यात,
कायम माझ्या राहूदे,
अजून फक्त एकदाच बहुतेक हेच सांगायचं आहे,
आरशात जेव्हा बघशील,
दिसेल माझीच प्रतिमा,
श्वासाश्वासात तुझ्या आता असं नांदायचं आहे.

--- चक्रपाणि रवि, २४/०७/२००५

मेटामॉर्फॉसिस

2006-05-04T11:28:00.000-07:00

ज्याला आपण चुकीने 'प्रेम' समजतो, त्या आयुष्यातल्या माझ्या पहिल्यावहिल्या 'क्रश' बद्दलची ही भाबडी अभिव्यक्ती.

------------------------------------------------------------------------------------------------

जुना फोटो शाळेतला आपला,
बघून लाजरं हसत होतो,
मित्रमैत्रिणी सारखं चिडवतात म्हणून,
बोलायलासुद्धा घाबरत होतो.

कुंचल्यात सदा इंद्रधनु तुझे,
गुणगुणलेल्या गाण्यातून तुलाच फक्त गायचो,
दररोज छातीशी धरून नवी कविता,
शाळेबाहेरच्या बसस्टॉपवर तासन् तास रेंगाळायचो.

शाळेतलं ते फुलपंखी प्रेम(?),
थरथरणाऱ्या हातांनी तुझ्या मनगटावर बांधलं,
एकाच चॉकलेटच्या अर्ध्या-अर्ध्या गोडीसारखं,
"सी प्लस एम्" तळहातावर मेंदीसारखं रंगलं.

साडेतीन वर्षांच्या मोठ्या(?)(!) गॅपनंतर,
आज वागण्याबोलण्यातली मॅच्युरिटी क्षणोक्षण जाणवतेय,
भूतकाळातली ती अल्लड गुलाबी मजा,
आज लाजून लाजून नाही, तर खळखळून हसवतेय.

पहिल्यांदाच तुझ्याबरोबर कॉफी पिताना आज,
काय बोलू नि काय नको असं थोडसं होऊन गेलंय,
बोलते आहेस, हसते आहेस, टाळी देते आहेस तू सुद्धा,
नव्यानं बहरलेल्या मैत्रीनं आपल्या,संकोचाला कधीच पळवून नेलंय.

सोळा ते बावीसच्या या मेटामॉर्फॉसिसची कमाल,
निखळ मैत्रीची अवीट गोडी आज अनुभवतोय,
निरागस तुझं हसणं नि आपल्या गप्पा साठवत साठवत,
समोरची एस्प्रेसो उगाच(?) मिनिटामिनिटाला ढवळतोय.

अशीच तुझ्या हसण्याबोलण्याची पखरण,
गुंफूदे आठवणींच्या माळेत हरेक मोती नवा,
जगण्यासाठी प्रत्येक सेकंदाचा काटा,
अतूट आपल्या मैत्रीचा ताजा श्वास हवा.

--- चक्रपाणि शुक्र, १५/०७/२००५

उगा स्पंदनाने जरासे चुकावे

2006-05-04T11:22:00.000-07:00

उगा स्पंदनाने जरासे चुकावे,
नि लाजून त्या पापण्यांनी झुकावे.

कळ्यांनो, तिलाही पुरेसे खुलू दे,
जरा वेळ सोडा तुम्ही बाजु कावे.

तिला जिंकण्या ही निघालीत स्वप्ने,
अता डाव ते आसवांचे हुकावे.

मला पाहिजे रे पुन्हा तीच संधी,
सुदैवा, किती मी तुला रे मुकावे?

बिदागी शिशीरा विचारून घ्यावी,
कशाला फुलांनी फुकटचे सुकावे?

--- चक्रपाणि बुध, १४/१२/२००५

गंध गजरा माळतो

2006-05-04T11:18:00.000-07:00

छोटी बहर आणि मोठा गर्भितार्थ असलेली मला आवडणारी माझी आणखी एक गझल

-----------------------------------------------------------------------------------------

गंध गजरा माळतो,
मोगरा चेकाळतो.

चंद्र का डागाळतो?
चांदण्यांना टाळतो!

ऊन सोडुन चालले,
कवडसा रेंगाळतो.

ती म्हणाली, "गप्प हो!",
मौन आता पाळतो.

झेलतो भूकंप मी,
सारखा भेगाळतो.

"वेचुनी घ्या हो मला!!"
मी सुखांना चाळतो.

काय बाई खूळ हे!!
ओल पकडुन वाळतो.

--- चक्रपाणि गुरु, २२/१२/२००५

खंत

2006-05-04T11:12:00.000-07:00

वेदनांशी मीच नाते तोडल्याची खंत आहे.
श्वास माझे आसवांना बोचल्याची खंत आहे.

"अर्जुना तू काय केले! वार बघ आडून झाले.
आज शरशय्येवरी या झोपल्याची खंत आहे".

गावच्या त्या याच बोरी, याच गावी बाभळीही,
आज का मग तेच काटे टोचल्याची खंत आहे?

रे तुम्हाला शिकविणारा मी कवी बदनाम मोठा,
चोरट्यांसहि नाव माझे चोरल्याची खंत आहे.

भावना मी दाबलेल्या वृत्त हे सांभाळताना,
कधि नव्हे तो आज ओळी मोजल्याची खंत आहे.

काय कोणा दोष देऊ? हात माझे बांधलेले.
मालकीचे श्रेय माझ्या खोडल्याची खंत आहे.

--- चक्रपाणि मंगळ, ०८/११/२००५

माझी ताई - एक समर्पण

2006-05-04T11:00:00.000-07:00

खूप काही, पण तरीही थोडक्यातच सांगितलेलं असं हे सगळं. सोप्या शब्दांत सांगायचं झालं तर मोजक्याच शब्दांत आणि मोजक्याच ओळींत भरपूर काही बोलून जाणाऱ्या माझ्या कविता आणि गझलांची ही दुनिया. सुस्वागतम् !!
खरं तर एका नवीन गझलेनं याचा श्रीगणेशा करायचा बेत होता,पण नवीन काहीतरी चालू करताना,आतापर्यंत जे केलंय त्याची उज़ळणी व्हावी या हेतूनं, अगोदर काही जुनंच नव्यानं मांडावं असं ठरवलं. गोड मानून घ्याल अशी आशा आहे.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

जिला आतापर्यंत न बघता, न बोलता फ़क्त अनुभवलं, त्या माझ्या ताईला गेल्या दिवाळीच्या भाऊबीजेस समर्पित केलेली ही कविता -

नाही कधीच बसले,
ते पाठीवरी धपाटे,
जाण्या कुशीत रडण्या,
नशीब झुरले आहे.

खेळातले भांडणे वा
लाडातले गालगुच्चे,
ताईकडे झोपण्याला
नशीब चुकले आहे.

ताऊचा घास पहिला
भरविता म्हणे आई,
"सोन्या, तुझ्या पाचवीला
नशीब पुजले आहे."

फोटोत फक्त हसते
किती गोड माझी ताई!
घेण्यास बघ मुका तो
नशीब मुकले आहे.

आज भाऊबीज मोठी,
सरते पुन्हा दिवाळी,
ओवाळण्यास मजला
नशीब उरले आहे.

रेषा कुठली चुकीची
कळण्यास वाव नाही,
भरल्या हातावरूनी
नशीब उठले आहे.

--- चक्रपाणि गुरु, ०३/११/२००५